Na tropie tropiku!
Rozmowa online o Tropikach Roberta Müllera
Z udziałem Moniki Gromali i Ryszarda Wojnakowskiego
Robert Müller "Tropiki"
Przekład: Ryszard Wojnakowski
Wstęp: Günter Helmes
Wydawnictwo Eperons-Ostrogi 2025
Organizacja: Biblioteka Austriacka w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie, Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, Stacja Naukowa PAN w Wiedniu
Partnerzy: Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, Austriackie Forum Kultury w Warszawie 

Zapraszamy na rozmowę wokół pierwszego polskiego przekładu Tropików Roberta Müllera, jednego z najbardziej intrygujących i wymagających dzieł europejskiego modernizmu. „Świadectwo niemieckiego inżyniera” opublikowane po raz pierwszy w 1915 roku, łączy ekspresjonistyczną intensywność z refleksją nad podróżą, doświadczeniem granicznym i możliwościami ludzkiego poznania. Wyjątkową rangę powieści dostrzegali już współcześni autorowi twórcy, Hermann Hesse i Robert Musil, podkreślając oryginalność i intelektualną śmiałość tego tekstu.

Gościem spotkania będzie Ryszard Wojnakowski, wybitny tłumacz literatury niemieckojęzycznej i autor polskiego przekładu Tropików (Eperons-Ostrogi 2025). W trakcie rozmowy zastanowimy się nad wyzwaniami, jakie niesie przekład prozy ekspresjonistycznej, nad miejscem prozy Müllera w literaturze XX wieku oraz nad jej aktualnością: czy Tropiki pozostają eksperymentem minionej epoki, czy przeciwnie, można je czytać jako tekst otwierający przestrzeń dla współczesnych interpretacji?

Robert Müller, 1887-1924 – austriacki pisarz, czołowy przedstawiciel ekspresjonizmu i akcjonizmu, dziennikarz i wydawca. Odkryty dopiero pod koniec XX wieku, wydanie dzieł 1990-1997. „Tropiki”, 1915, uchodzą za arcydzieło ekspresjonizmu w prozie. Dla współczesnych czytelników egzemplifikacja tej niezbyt znanej, a zasługującej na uwagę epoki w dziejach literatury.

Ryszard Wojnakowski – tłumacz, redaktor i wydawca literatury niemieckojęzycznej, „wolny strzelec” od 1993 roku. W latach 2000-2020 wydawał serię współczesnej poezji austriackiej Śpiewać to być. Ma również w dorobku liczne przekłady prozy, dramatu i eseistyki, m.in. R. Musila, E. Canettiego, P. Handkego, A. Lerneta-Holenii, F. Herzmanovsky’ego-Orlando, ostatnio D. Wissera. Laureat tłumackich nagród i wyróżnień, m.in. Karl Dedecius Preis, Austriackiej Nagrody Państwowej i Gloria Artis (brązowej).

Monika Gromala – doktora nauk humanistycznych, literaturoznawczyni i eseistka. Badaczka twórczości Paula Celana, dwudziestowiecznej literatury austriackiej oraz tekstów kultury odpowiadających na doświadczenie Zagłady. Zainteresowana historiami niesamowitymi. Na Uniwersytecie Muri im. Franza Kafki kieruje Pracownią Nekropoetyki. Autorka książek Resuscytacje Celana – strategia widmontologiczna (Austeria 2018), Domokrążcy. Celan - Bachmann – Jelinek (Austeria 2025) oraz tomu poetyckiego Matka jest (WBPiCAK 2021). Mieszka w Wiedniu.


26.05.2026 (wt.), 19:00
ON-LINE
Miejsce emisji:
Kanał Biblioteki Austriackiej w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie na YouTube: https://www.youtube.com/@biblioteka-austriacka-buw
Po polsku