Franzobel
Spotkanie autorskie wokół powieści „Hundert Wörter für Schnee“
Paul Zsolnay Verlag 2025
Moderacja: prof. Krzysztof Tkaczyk (Wydział Filologii Germańskiej UW)
Foto Franzobla: © Julia Haimburger 

Po powieściach „Das Floß der Medusa“ [„Tratwa Meduzy“] i „Die Eroberung Amerikas“ [„Podbój Ameryki“] Franzobel opowiada w „Hundert Wörter für Schnee“ [„Sto słów na określenie śniegu“] awanturniczą historę podboju bieguna północnego.

Jesienią 1897 roku amerykański odkrywca i podróżnik Robert Peary „przywozi” parowcem do Nowego Jorku sześcioro Inuitów, członków rdzennego ludu zamieszkującego północną Grenlandię. Ludzie ci mają zostać dokładnie zbadani, ale przede wszystkim pokazani w Muzeum Historii Naturalnej jako eksponaty. Czworo z nich szybko umiera na gruźlicę, jeden zostaje odwieziony z powrotem, a dziewięcioletnik Minik zostaje na miejscu jako całkowita sierota. Jego historia: chrzest, szkoła, oszukańczo postępujący przybrany ojciec, w końcu ucieczka – trafia na pierwsze strony gazet. Jednak w powieści Franzobla Minik nie jest tylko pionkiem w grze pomiędzy cywilizowaną kulturą amerykańską a rzekomo prymitywnym ludem pierwotnym. Jego los jest pochwałą walki o przetrwanie pewnego niemal wymarłego ludu, który udowadnia, że człowiek potrafi przeżyć nawet w najbardziej wrogich warunkach.
Na podstawie opisu wydawcy

Minik Wallace (ur. ok. 1890, zm. 1918) – jeden z sześciorga grenlandzkich Inuitów, którzy w kwietniu 1897 przybyli do Nowego Jorku wraz z Robertem Pearym. Był najmłodszym z nich. Miał wówczas około siedmiu lat. Minik urodził się około roku 1890 na Grenlandii. W kwietniu 1897 roku przybył do Nowego Jorku wraz z pięciorgiem Inuiów. Peary, zajęty własną karierą, stracił zainteresowanie przybyszami i umieścił ich w Amerykańskim Muzeum Historii Naturalnej, gdzie przetrzymywano ich w przegrzanej piwnicy i traktowano jak osobliwości i ciekawostki antropologiczne. Czterech z nich wkrótce zmarło a piąty powrócił na Grenlandię. Minik pozostał w Stanach Zjednoczonych sam, osierocony i wyobcowany. Chłopca zaadoptował kurator z Muzeum Historii Naturalnej, William Wallace. Mimo to Minik nie potrafił się dostosować do nieznanej sobie kultury. W roku 1909, w wieku około 19 lat, powrócił na Grenlandię, gdzie przez kilka lat starał się dostosować do warunków życia w Arktyce. Jednak po latach rozłąki z ojczystym krajem i innymi Grenlandczykami zatracił swoją tożsamość. Nie potrafił już dobrze porozumiewać się w języku ojczystym ani polować czy łowić ryb. W roku 1916 ponownie wyjechał do USA, gdzie dwa lata później, w roku 1918 zmarł na grypę hiszpankę.   (źródło: Wikipedia)

Robert Peary był zawodowym żołnierzem – porucznikiem w marynarce amerykańskiej. Zanim zdecydował się zaatakować biegun północny, odbył wcześniej kilka podróży do Arktyki, w czasie których studiował zwyczaje Inuitów i nauczył się od nich wielu praktycznych umiejętności potrzebnych do życia w warunkach polarnych, takich jak budowa igloo czy powożenie psim zaprzęgiem. W swoich wyprawach polegał na ich pomocy jako myśliwych. Zapoczątkował także system wypraw z przygotowanymi wcześniej składami zapasów na drodze wyprawy i dodatkowymi ekipami pomocniczymi towarzyszącymi głównej grupie.   (źródło: Wikipedia)

FRANZOBEL właśc. Stefan Griebl, ur. w 1967 w Vöcklabruck (Górna Austria) – obecnie mieszka w Wiedniu. Był wydawcą w wydawnictwie „edition ch”, od roku 1991 brał czynny udział w projektach Mailart, m.in. w Rosji, Ameryce, Japonii, Kubie, Francji i Niemczech. Organizował wystawy i performanse, publikował w czasopismach, antologiach i rocznikach literackich prozę, lirykę i dramaty. Laureat wielu prestiżowych nagród literackich: w 1995 otrzymał nagrodę literacką im. Ingeborg Bachmann, w 2002 nagrodę im. Artura Schnitzlera oraz w 2017 nagrodę im. Nicolasa Borna. Znany w Polsce przede wszystkim jako dramatopisarz (wiele jego sztuk prezentowanych było w organizowanych przez Austriackie Forum Kultury spotkaniach z serii Pracownia Teatru Austriackiego lub w formie czytań scenicznych), Franzobel jest również autorem powieści: „Wiener Wunder” (2014), „Groschens Grab” (2015) i „Rechtswalzer” (2019). Za powieść „Das Floß der Medusa” (2017) otrzymał prestiżową nagrodę literacką Bayerischer Buchpreis. W 2021 roku ukazała się „Die Eroberung Amerikas”, która znalazła się na długiej liście Niemieckiej Nagrody Książkowej. Przedstawiana teraz powieść „Hundert Wörter für Schnee“ ukazała się w roku 2025. Franzobel jest także komentatorem życia publicznego. W marcu 2022 r. wywołał kontrowersje swym esejem opublikowanym w dzienniku „Der Standard”, w którym opowiadał się za kapitulacją Ukrainy. Krytycznie odpowiedzieli mu wówczas Martin Pollack czy Paul Jandl.


30.03.2026 (pon.), 18:00
Austriackie Forum Kultury
Ul. Próżna 7/9
00-107 Warszawa
Po niemiecku z tłumaczeniem konsekutywnym na język polski (Maciej Zgondek)
Wstęp wolny